İmar barışında 31.12.2017 tarihinden önce imal edilen bina sahiplerinin sorumluluğu.

Av. Haydar ŞENÖZ

Son imar barışı, hukuki sürecinin yanında usul ve yasalar ile ceza sorumluluğunun kapsamına da alınmış güncel bir konu olup, 3194 sayılı İmar Kanunu’na geçici madde olarak eklenen 16. madde hükmü ile yürürlüğe girmiştir.

Kanunun içeriğine göre; 31.12.2017 tarihi ve öncesinde bu yapıların tamamlanmış olması, bu yapılar için 31.10.2018 tarihine kadar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile yetkilendirdiği kurum veya kuruluşlar başvuruda bulunulması ve 31.12.2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde “Yapı Kayıt Belgesi” verilecektir. Ancak, her ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapının bu kapsamda olduğunu düşünülmemelidir. Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesinde, tarihi yarımada içerisinde ve ekli kroki ve listede gösterilen alanlar ile Çanakkale Savaşları Gelibolu tarihi alanında, üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda yapılan ve hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapıların imar barışını düzenleyen geçici madde ile bu haktan faydalanamayacağı önemle belirtilmiştir.

İmar barışı, ruhsatsız ve ruhsat eklerine aykırı yapılar yönünden Yapı Kayıt Belgesi verilerek 2017 ve öncesi ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların yönünden hukuka uygunluk sebebi olarak düzenlenmiştir. Kısaca Yapı Kayıt Belgesi, mevcut duruma yasallık kazandıracak bir belge olma özelliğini haizdir. Bu yapılar yönünden hukuka uygunluğun geçici bir koruma sağladığı unutulmamalıdır.

Yargıtay içtihatları da bu yöndedir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin 10.07.2018 tarihli, 2018/1552 E. ve 2018/2981 K. sayılı kararında, “…imara aykırı ve kaçak yapılar için yapı kayıt belgesi alınarak yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olmak üzere geçici de olsa yasal hale getirilmesi imkanı getirildiğinden maddedeki süre içinde başvurulup gerekli işlemler tamamlanarak yapı kayıt belgesi alınmak suretiyle yapının yasal hale getirilip getirilmediği saptanmak suretiyle…”

açıklaması ile Yapı Kayıt Belgesi alan yapıların hukuki korumadan geçici olarak faydalanacağı ifade edilmiştir.

İMAR BARIŞININ CEZA SORUMLULUĞUNA ETKİSİ

İmar barışı ile koruma kapsamına alınan yapılar için yapı sahiplerine Yapı Kayıt Belgesi verilmektedir. Bu belge, “izin” veya “yapı ruhsatı” işlevi görmektedir. Bir ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapı sahibi, Yapı Kayıt Belgesi almak adına başvuruda bulunduğu ve başvurusu kabul edildiği takdirde artık imar planına ve ruhsatına aykırılık söz konusu olmayacaktır. “imar kirliliğine neden olma suçu” dolayısı ile mevcut soruşturma, kovuşturma ve mahkumiyet kararları da bu durumdan etkilenecektir. Bu bağlamda; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 184. maddesi geçmişe etkili olarak uygulanacağından söz konusu yapı sahiplerinin bu mevzuattan faydalanma imkanı doğmaktadır.

Ancak 31.12.2017 tarihinden sonra imal edilmesine rağmen; Yapı Kayıt Belgesi i,çin başvuran ve bu belgeyi alanlar,

Bu konunun tespiti halinde hem Yapı Kayıt Belglerini kaybedecekler,

Hemde İmar Kanunu’na muhalefet etme suçundan yargılanma riski ile karşı karşıya kalacaklardır.