Kamu ihale mevzuatındaki son değişiklikler.
Temmuz 24, 2017Av. Haydar ŞENÖZ
29.06.2017 tarihli ve 30109 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Mevzuatındaki son değişiklikler makalemizin konusunu teşkil edecektir.
1- HİZMET ALIM İHALELERİNDE SINIR DEĞER HESABI DEĞİŞİKLİĞİ
Aşırı düşük teklif sorgulamasının objektif yapılması ve ihale sürecinde kolaylık sağlanması amacıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa hükümler konuldu ve bağlı olarak ikincil mevzuatta değişiklikler yapıldı.
Hatırlanacağı üzere, hizmet alımlarında sınır değer uygulamasında değişikliğe gidilmiş, geçerli tekliflerin ve yaklaşık maliyetin aritmetik ortalaması ile R katsayısı üzerinden sınır değer hesabı yapılarak teklifler değerlendirilmiştir. Son olarak 29 Haziran 2017 tarihinde yapılan değişiklikle sınır değer tespitinde dikkate alınacak geçerli teklifler yeniden değiştirilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.1.2 nci maddesinde değişiklik yapılmıştır:
“Aynı Tebliğin 79.1.2 nci maddesinde yer alan “anlaşılan” ibarelerinden sonra gelmek üzere “ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki” ibaresi eklenmiştir.”
Yapılan değişiklik personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer hesabında yapılmıştır.
Sınır değer tespitine yönelik olarak teklif sayısı ve teklif bedelleri dikkate alınacak firmaların belirlenmesi noktasında, önceki düzenlemeden farklı olarak sınırlama getirilmiştir.
Bundan önceki düzenlemede, yaklaşık maliyetin üzerinde sınır değer çıkması mümkündü. İhalelere katılan firmalar yan firmalarla sınır değeri çok rahat etkileyebiliyordu. Ayrıca, önceki düzenleme ihalelere yan firmalarla katılmayı da artırmıştı.
Yeni yapılan düzenlemede geçerli tekliflerin belirlenmesi noktasında, sadece teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olan teklifler değil, aynı zamanda teklif bedelleri de dikkate alınarak geçerli teklifler tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyetin üzerinde olan teklifler ile yaklaşık maliyetin % 60’ının altında olan teklifler geçerli teklif olarak kabul edilmeyecektir. Buna göre 1.000.000,00 TL yaklaşık maliyetin belirlendiği bir ihalede, 600.000,00 TL ile 1.000.000,00 TL arasındaki teklifler geçerli teklif olarak kabul edilecektir.
Yapılan düzenlemede yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler ile yaklaşık maliyetin % 60’ının altında olan teklifler geçersiz olarak ele alınacaktır. Ancak, söz konusu geçersizlik hali sadece sınır değer hesabı için getirilmiş bir husustur. Yani, sadece sınır değer hesabında, bu aralıkta olmayan teklifler dikkate alınmayacaktır. Yapılan düzenleme, yaklaşık maliyet üzerindeki tekliflerin geçersiz sayılması anlamına gelmemektedir.
Benzer şekilde, ihaleye katılan firma teklifi yaklaşık maliyetin % 60’ının altındaysa, doğrudan ihale dışı bırakılmayacaktır. Ancak, bu noktada özellikle sınır değer altı firmaların doğrudan ihale dışı bırakılması düzenlemesine de dikkat edilmesinde yarar vardır.
2. KAMU İHALE KURULU KARARLARI İLE İLGİLİ YARGI KARARLARININ UYGULANMASI İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİK
Aynı günkü Resmi Gazete’de Kamu İhale Genel Tebliğ’nin 25’nci maddesinde yeni bir ibare eklenmiştir.
İdareye şikayet ve Kamu İhale Kurulu’na itirazen şikayet başvurusu ihale sonucu alanınan kararlarla ilgili olarak idari yargı öncesi tüketilmesi gereken zorunlu başvuru yollarıdır.
Sürecin bu şekilde tasarlanması şu şekilde bir sonucun doğmasına sebebiyet vermektedir;
Kamu İhale Kurulu kararı sonrasında idare ihale üzerinde kalan firmaları sözleşme yapmaya davet etmektedirler. Ve sözleşme imzalanarak söz konusu ihaleye ilişkin yüklenim başlamaktadır. İşte bu noktada Kamu İhale Kurulu kararının idari yargıya taşınması sonucunda ve idari yargı tarafından Kamu İhale Kurulu kararının iptal edilmesine yönellik bir karar çıkması durumunda ihaleye çıkmış olan idare yeni oluşan duruma göre karar vermek zorundadır.
Bu değişiklik Kamu İhale Kurulu kararlarının uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla getirilmiştir.
– Bu değişiklikle Kamu İhale Kurulu kararı hakkında yürütmenin durdurulması veya iptali yönünde verilen kararlar sonucunda eğer en avantajlı teklif sıralaması değişiyor söz konusu idari yargı kararı uygulanacaktır. Eğer en avantajlı teklif sırlamasını değiştiren bir yargı kararı değilse (Örneğin başvuru ehliyeti nedeniyle reddedilen itirazen şikayet başvuruları gibi) söz konusu yüklenimin durmasına gerek bulunmayacaktır.
– Ancak idari yargı kararı sonrası eğer en avantajlı teklif sahibi değişmekteyse;
a) Yeni durumda idare tarafından ihale uygulama yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli idarece sözleşmeye davet edilecektir.
b) Bu firma sözleşme imzalanması için gerekli yükümlülükleri yerine getirerek idareye yazılı başvuruda bulunacaktır. (Bu yükümlüklükler ihale üzerinde kalan firmanın verdiği taahhütlerin yerine getirilmesi, kesin teminatın yatırılması ve damga vergilerinin yatırılması gibi taahhütlerdir)
c) Eğer yukarıdaki süreçler tamamlanmış olursa eski sözleşme feshedilerek bu yeni durumdaki kişi ile sözleşme akdedilecektir.
d) Söz konusu istekli tarafından; sözleşmenin imzalanmayacağı yönünde cevap verilmesi, süresi içinde sözleşme imzalamaya gelinmemesi veya İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere uygun olarak belgelerin sunulmaması hallerinde, mevcut yüklenici ile imzalanmış sözleşme idarece feshedilmeksizin uygulanmaya devam edilecektir.
Görüleceği üzere mevzuattaki bu değişiklikle idarelerin kafasında bir hayli sorun teşkil eden Kamu İhale Kurulu kararının idari yargı kararı sonrası iptal edilmesi sonucunda nasıl hareket edileceğine dair açıklayıcı bir düzenleme getirilmiştir.