(0224) 272 01 01
Bizi takip edin:

Makaleler

İşveren raporlu işçiye ücret ödemek zorunda mıdır?

Şubat 21, 2021

Avukat Haydar ŞENÖZ 

Raporlu olan işçiye ücret ödenmesinin zorunlu olup olmadığı sorusu aşağıda çeşitli Kanunlar çerçevesinde açıklanmaya çalışılmıştır;  

  1. Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na Göre Geçici İş Göremezlik Ödeneği 

5510 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; 

  • İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için,
  • 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5. maddesi kapsamındaki sigortalılardan hastalık sigortasına tabi olanların hastalık sebebiyle iş göremezliğe uğraması halinde, iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere her gün için,
  • 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile (b) bendinde belirtilen muhtarlar ile aynı bendin (1), (2) ve (4) numaralı alt bentleri kapsamındaki sigortalı kadının analığı halinde, doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki haftalık süre ilâve edilerek çalışmadığı her gün için,
  • 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile (b) bendinde belirtilen muhtarlar ile aynı bendin (1), (2) ve (4) numaralı alt bentleri kapsamındaki sigortalı kadının, erken doğum yapması halinde doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılamayacak süreler ile isteği ve hekimin onayıyla doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışması halinde, doğum sonrası istirahat süresine eklenen süreler için,

geçici iş göremezlik ödeneği verilecektir. 

  • İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve sigortalı kadının analığı halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği, yatarak tedavilerde 17. maddeye göre hesaplanacak günlük kazancının yarısı, ayaktan tedavilerde ise üçte ikisidir.
  • Bir sigortalıda iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinden birkaçı birleşirse, geçici iş göremezlik ödeneklerinden en yükseği verilir.

5510 sayılı Kanun’un 17. maddesine göre, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde verilecek ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç; iş kazasının veya doğumun olduğu tarihten, meslek hastalığı veya hastalık halinde ise iş göremezliğin başladığı tarihten önceki oniki aydaki son üç ay içinde 80. maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanacaktır. 

Oniki aylık dönemde çalışmamış ve ücret almamış olan sigortalı, çalışmaya başladığı ay içinde iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrarsa verilecek ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas günlük kazanç; çalışmaya başladığı tarih ile iş göremezliğinin başladığı tarih arasındaki sürede elde ettiği prime esas günlük kazanç toplamının, çalıştığı gün sayısına bölünmesi suretiyle; çalışmaya başladığı gün iş kazasına uğraması halinde ise aynı veya emsal işte çalışan benzeri bir sigortalının günlük kazancı esas tutulacaktır. 

Hizmet akdi gereği sigortalı sayılanların ödenek veya gelire esas günlük kazançlarının hesabında: 

  • Prim, ikramiye ve bu nitelikteki arızi ödemeler dikkate alınmış ise ödenek ve gelire esas alınacak günlük kazanç, ücret toplamının ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle hesaplanacak günlük kazanca,% 50oranında bir ekleme yapılarak bulunan tutardan çok olamaz. 
  • İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yapılan ücret, ikramiye, zam, tazminat ve bu mahiyetteki ödemelerden, ödenek ve gelirin hesabına esas alınan üç aylık dönemden önceki aylara ilişkin olanlar dikkate alınmaz.
  1. İş Kanunu’na Göre Geçici İş Göremezlik Ödeneği

4857 sayılı İş Kanunu’nun 48. maddesine göre; işçilere geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi gerektiği zamanlarda geçici iş göremezlik süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri, ödeme yapılan kurum veya sandıklar tarafından geçici iş göremezlik ölçüsü üzerinden ödenecek, hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilecektir. 

Kanun’un 49. maddesinin dördüncü fıkrasında; “Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenir.” denilmektedir. 

 Bu hüküm yorumlandığında aylık ücretli çalışan işçilerin hastalık ve benzeri durumlarda raporlu oldukları dönemlerde ücretlerini tam almaları gerektiği söylenilebilecektir. Burada ayrıca 48. ve 49. maddenin konuyla ilgili hükümlerinin aylıklı ücretli işçileri kapsam altına alındığı göz önünde bulundurulmalıdır. Bu düzenlemeye göre, aylıklı ücretle çalışmayan işçiye geçici iş göremezlik ödeneği dışında işverence ayrıca bir ücret ödemesi yapılmayacağı söylenebilir. 

  1. Türk Borçlar Kanunu’nda Geçici İş Göremezlik Ödeneği

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 409. maddesinde; “Uzun süreli bir hizmet ilişkisinde işçi, hastalık, askerlik veya kanundan doğan çalışma ve benzeri sebeplerle kusuru olmaksızın, iş gördüğü süreye oranla kısa bir süre için iş görme edimini ifa edemezse işveren, başka bir yolla karşılanmadığı takdirde, o süre için işçiye hakkaniyete uygun bir ücret ödemekle yükümlüdür.” düzenlemesi mevcuttur. 

Söz konusu maddenin gerekçesine bakıldığında; “ancak işçi çalışmadığı süre içinde başka bir yolla mesela bir Sosyal Güvenlik Kurumundan gelir elde etmişse, işverenin ücret ödeme borcu olmayacaktır.” denilmek suretiyle İş Kanunu’nun geçici iş göremezlik ödeneği ile ilgili olan 48 inci maddesine gönderme yapılmış olduğu görülecektir.